Barbara Bańkowska

Barbara Bańkowska (z d. Fejge) – architektka i urbanistka, badaczka przestrzeni miejskich

Urodziła się 19 marca 1934 roku w Warszawie, gdzie spędziła dzieciństwo i okres okupacji. W rodzinnym mieszkaniu przy ul. Targowej 46 odbywały się tajne komplety oraz zajęcia Szkoły Niższych Dowódców AK. Po wojnie wraz z rodziną zamieszkała w Gryfinie. Po maturze w 1951 roku rozpoczęła studia na Wydziale Architektury Szczecińskiej Szkoły Inżynierskiej, a w latach 1952–1957 kontynuowała naukę na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej.

Do wyboru zawodu architektki i urbanistki skłoniły ją doświadczenia odbudowy miast po II wojnie światowej oraz obserwacja dynamicznych przemian przestrzeni miejskich. Po ukończeniu studiów pracowała m.in. w Bydgoszczy, Poznaniu, Szczecinie i Koszalinie. Od 1957 związana była z Wojewódzką Pracownią Urbanistyczną w Bydgoszczy, gdzie współtworzyła pionierskie plany ogólne miast regionu, prezentowane w 1964 roku na III Krajowym Przeglądzie Planów Zagospodarowania Przestrzennego w Warszawie. W latach 1962–1966 dokształcała się na Studium Urbanistyki Politechniki Warszawskiej oraz w ośrodkach krajowych i zagranicznych.

Przełomowym momentem w jej karierze był rok 1978, gdy objęła funkcję generalnej projektantki aglomeracji i województwa w Wojewódzkim Biurze Planowania Przestrzennego w Gdańsku. Opracowała m.in. koncepcję Centralnego Pasma Usługowego aglomeracji gdańskiej oraz makietę metodyczną Gdańskiego Regionu Zurbanizowanego, nagrodzoną przez ministra. W latach 80. prowadziła prace projektowo-badawcze w obszarach zagrożeń ekologicznych, rozwijając problematykę ekopolityki i ekorozwoju. Po 1990 współtworzyła Instytut Problemów Ekorozwoju Fundacji Ecobaltic, a w 2004 założyła własny Instytut Projektowania Urbanistycznego. Jest autorką około 200 prac projektowych i badawczych, nagrodzonych 10 nagrodami resortowymi. W 2005 roku obroniła doktorat na Politechnice Gdańskiej.

Autorka licznych publikacji, m.in. Urbanistyka i ja, Od polis do metropolis, Sto lat planowania przestrzeni polskich miast. Od 1967 związana z Towarzystwem Urbanistów Polskich. Mieszka w Gdańsku-Oliwie.

Bibliografia
https://vivaoliva.pl/index.php?strona=skarb&ido=36 Dostęp: 18.12.2025
K. Grabowski, BAŃKOWSKA BARBARA, architek, urbanista, „Gedanopedia” : https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=BA%C5%83KOWSKA_BARBARA,_architek,_urbanista Dostęp: 18.12.2025

Autorka: Anna Zielińska-Dedoruk